Mustafa Kemal’de, Lenin de, tarihin kendilerine hazırladığı bir fırsatı değerlendirdiler. Birinci Dünya Savaşı, Rusya’da da, Anadolu’dada -ekonomik ve toplumsal- büyük sorunların doğmasına neden olmuştu. Lenin, Çarlık ordusunun perişan olması sayesinde, küçükama iyi örgütlü ve bilinçli bir güce dayanarak siyasal iktidarı ele geçirdi. Mustafa Kemal ise, ülkesini düşman işgalinden kurtarmanınkendisine kazandırdığı olağanüstü etkiyi kullanarak devrimin gerçekleştirebildi. Padişahın ordusunun devrimin ordusuna dönüşmesinin koşullarını da Kurtuluş Savaşı hazırlamıştır. Lenini’in , Rusya’nın koşulları uydurmaya çalıştığı Marksist ideoloji -yukarıda değindiğimiz nedenlerden dolayı- giderek bir dogmaya dönüştü. Mustafa Keaml ise, liberalizm ve sosyalizmden de yararlanarak Türkiye’nin koşullarına göre oluştırmaya çalıştığı devrimciideolojinin dogmalaşma tehlikesinin bilincindeydi. İdeolojik kalıplaşmanın hızlı bir değişim süreciyle bağdaşmayacağını biliyordu. En iyi kurumların bilei günün birinde eskimeye mahkum olduğunu görüyordu.